Projekt - przypomnienie dla nauczycieli

Projektem edukacyjnym jako metodą nauczania nazywamy zaplanowane i koordynowane przez nauczyciela, a realizowane samodzielnie przez uczniów, zadanie albo cykl zadań powiązanych celem i treścią programu nauczania (programu szkoły). Może być powiązany z realizacją programu jednego lub wielu przedmiotów, może też wykraczać poza program.

W naszym programie "Uczniowie z klasą" inicjatywa zgodnie z tytułem należy do uczniów.

Najpierw zgłaszają pomysł nauczycielowi, później samodzielnie zbierają potrzebne dane do wykonania projektu, opracowują je (nie tylko w formie pisemnej), a następnie prezentują innym. Sami podejmują decyzje o wyborze źródeł informacji i sposobie prezentacji. Projekty mają odpowiadać zainteresowaniom uczących się i wiązać działalność praktyczną z pracą umysłową, rozwijać samodzielność.

Nauczyciel może podpowiadać wyjaśniać, na czym polega realizacja projektu. Być ekspertem, doradcą, przyjacielem, który czasem pomaga rozstrzygnąć wątpliwości, czasem dotrzeć do właściwych źródeł informacji a czasem podtrzymuje na duchu, kiedy nie wszystko się udaje.

Uczniowie przystępujący do pracy powinni przygotować opis planowanego przedsięwzięcia, zasady działania i współpracy (jeśli pracują w zespole) oraz przyjąć na siebie zobowiązania. Powinni też zaplanować sposób prezentacji efektów i przemyśleć, po czym poznają, że im się udało zrealizować pomysł.

Im młodsi uczniowie, tym bardziej potrzebują podpowiedzi opiekuna projektu.

 A. Przypominamy najważniejsze cechy dobrych projektów edukacyjnych:

określone cele;

nawiązanie do realnych sytuacji;

łączenie treści edukacyjnych z różnych dziedzin;

łączenie możliwości gromadzenia wiedzy i kształcenia umiejętności;

określone terminy realizacji całości przedsięwzięcia oraz poszczególnych etapów;

dokładne określenie odpowiedzialności za realizację i podział zadań i harmonogram działania;

rezultaty pracy prezentowane są publicznie.

B. Prosimy nauczycieli, aby zachęcili uczniów, zanim rozpoczną pracę, do odpowiedzi na następujące pytania:

- Dlaczego będziemy się zajmować właśnie takim projektem?

- Co dobrego przyniesie jego realizacja?

- Kto skorzysta na jego zrealizowaniu?

- W jaki sposób będziemy pracować?

- Jak się zorganizujemy do pracy?

- Kto jest odpowiedzialny za realizację konkretnych zadań?

- W jakim czasie będzie realizowany i kiedy możemy się spodziewać rezultatów?

- Kto może nam pomóc?

- Jakie zewnętrzne warunki muszą być spełnione?

- Jakie są ewentualne koszty realizacji?

C. Pamiętajmy o roli szkoły

Szkoła nie musi być wyłącznie miejscem, w którym uczeń "musi" wykonywać zadania narzucone mu przez nauczyciela. Każdy z nas nauczycieli wie, że nasi podopieczni mają tysiące wspaniałych pomysłów, wiele zainteresowań, na zaprezentowanie których czasem w szkole brakuje przestrzeni. Wszyscy skoncentrowani na skutecznym przygotowaniu do egzaminu, mniej uwagi poświęcamy rozbudzaniu uczniowskich pasji, nie zawsze stwarzamy uczniom dostatecznie dużo okazji do pokazania, co potrafią, jacy są dzielni, mądrzy i twórczy.

Tymczasem można uczyć i dobrze, i "do egzaminów". Samodzielność w podejmowaniu decyzji, świadomość szczególnej roli i wagi zadań do wykonania, możliwość decydowania o sposobie realizacji zadań powodują, że właściwie nie trzeba nikogo dodatkowo zachęcać do pracy. Jeśli uczniowie zaakceptują pomysł i poważnie potraktują swoje zadanie, mają poczucie przedmiotowego traktowania i autorstwa. Jeśli cele, które sobie wyznaczą, będą uważać za własne, jeśli przewidziane rezultaty i kryteria są jasne i realistyczne, poczują się odpowiedzialni za efekt, a po udanej prezentacji mają prawdziwą satysfakcję.

D. Dlaczego warto zachęcać uczniów do realizacji projektów?

Praca metodą projektów dobrze służy zwłaszcza nabywania umiejętności w zakresie:

- przyjmowania odpowiedzialności;

- czytania, pisania, słuchania, mówienia,

- twórczego myślenia,

- uczenia się

Grażyna Czetwertyńska